~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
σελίδες της εφημερίδας "Αρκαδικό Βήμα" συντάκτες: Αγαθή Γρίβα-Αλεξοπούλου, Πάνος Αϊβαλής, Πόπη Βερνάρδου, Ζαχαρούλα Γαϊτανάκη,
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

~~~~~~~~~~~~~~~~

~~~~~~~~~~~~~~~~

yfos

yfos
"O άνθρωπος πρέπει κάθε μέρα ν' ακούει ένα γλυκό τραγούδι, να διαβάζει ένα ωραίο ποίημα, να βλέπει μια ωραία εικόνα και, αν είναι δυνατόν, να διατυπώνει μερικές ιδέες. Αλλιώτικα χάνει το αίσθημα του καλού και την τάση προς αυτό...". Γκαίτε.

Πέμπτη, 19 Ιουλίου 2018

ΚΩΣΤΑΣ ΚΑΡΥΩΤΑΚΗΣ, Χαρά (Νηπενθή), 1921


Panos Eliopoulos
ΤΡΙΠΟΛΗ

      ΠΟΙΗΣΗ       

"Καὶ δίπλα ποὺ ξαπλώσαμε δῶ χάμου,
τὴν ψυχούλα τους στάζουν ἄγρια κρίνα
.....................................................
Πιὰ δὲν πονῶ μηδὲ τὴν ἀνεμώνη,
στῆ γῆς ἡ ἐρωτοπάλη ποὺ τὴ λειώνει,
καθὼς ὁρμάω γιὰ νὰ σοῦ πιῶ τὰ χείλη".

ΚΩΣΤΑΣ ΚΑΡΥΩΤΑΚΗΣ, Χαρά (Νηπενθή), 1921.

~~~~~~~~~~~~
ΣΧΟΛΙΟ
Panos Eliopoulos Παναγιώτη μου, σε ευχαριστώ. Είναι μεγάλα τα χρέη που οφείλει ακόμα η ποίηση στον Καρυωτάκη. Όπως και η γλώσσα. Και ενώ διαβάζεται, δεν διαβάζεται με όλη μας την προσοχή. Δες επί παραδείγματι αυτό το ποίημα, που το ονομάζει "χαρά" (Ρόδο αιμάτινο, η χαρά), αντιστοιχώντας το σε μια εικόνα που κάθε άλλος, λιγότερο σπουδαίος αλλά και περισσότερο βιαστικός ποιητής, θα ονόμαζε "πόθο" ή "πάθος" ή κάτι παρόμοιο. Χαρά. Δεν είναι φοβερός ο Καρυωτάκης, λοιπόν, ακόμα και στην πιο μικρή λέξη;

Παρασκευή, 13 Ιουλίου 2018

«Ευμενίδες» του Αισχύλου στο Αρχαίο Στάδιο Επιδαύρου, στις 14 και 15 Ιουλίου

ΘΕΑΤΡΟ

Εξευμενισμένες Ερινύες θεϊκής ισοψηφίας«Ευμενίδες» του Αισχύλου


Αποτελώντας το τελευταίο έργο της τριλογίας του Αισχύλου, «Ορέστεια», οι «Ευμενίδες» παρουσιάζονται σε σύλληψη, σκηνοθεσία και ερμηνεία της Στεφανίας Γουλιώτη στο Αρχαίο Στάδιο Επιδαύρου (Αρχαιολογικός χώρος Ασκληπιείου Επιδαύρου - Αργολίδα), στις 14 και 15 Ιουλίου, στις 6 το πρωί.

Πρόκειται μια υποκριτική δοκιμασία, η οποία αναζητά την ιδανική εκείνη κατάσταση, όπου ο θεατής θα βλέπει εκείνο που ο ηθοποιός φαντάζεται. Θεατής και ηθοποιός συναντιούνται σε ένα μοναδικό τοπίο και μοιράζονται μια ανεπανάληπτη εμπειρία, με τη φύση να επιβάλλεται ανάμεσα στους ανθρώπους και τον μύθο.


Στις «Ευμενίδες», συναντάμε τον Ορέστη στο μαντείο των Δελφών, όπου έχει καταφύγει, για να ρωτήσει τον Απόλλωνα πώς θα γλιτώσει από τις Ερινύες, οι οποίες τον κυνηγούν μετά τον φόνο της Κλυταιμνήστρας. Ο θεός τον συμβουλεύει να φύγει όσο οι Ερινύες ακόμα κοιμούνται και να καταφύγει στην Αθήνα. Εν τω μεταξύ, στον ναό, εμφανίζεται το φάντασμα της Κλυταιμνήστρας ζητώντας δικαίωση, καθώς ο Ορέστης παραμένει ατιμώρητος.




Οι Ερινύες ξυπνούν διωγμένες από τον ναό του Απόλλωνα, ακολουθούν τον Ορέστη μέχρι την Αθήνα, όπου τον βρίσκουν ικέτη στο άγαλμα της Αθηνάς. Η θεά εμφανίζεται και ζητεί να ακούσει και τις δύο πλευρές, αφενός τις Ερινύες, αφετέρου την απολογία του Ορέστη. Καθώς η υπόθεση είναι πολύ δύσκολη, η Αθηνά αποφαίνεται πως πρέπει να συγκληθεί ειδικό δικαστήριο, το οποίο θα κρίνει την αθώωση ή την ενοχή του ήρωα, και, με αυτόν τον τρόπο, θεσμοθετεί ενώπιον των Αθηναίων πολιτών τον Άρειο Πάγο.



Κατόπιν, καταφτάνει και ο θεός Απόλλωνας, ο οποίος αναλαμβάνει την υπεράσπιση του μητροκτόνου Ορέστη, αλλά το αποτέλεσμα της δίκης που καταλήγει σε ισοψηφία καθορίζεται, εντέλει, από την ψήφο της θεάς Αθηνάς, που αθωώνει τον Ορέστη στη θεωρούμενη ιδρυτική αυτή πράξη της Δημοκρατίας, αλλά και της Πατριαρχίας. Οι Ερινύες εξευμενίζονται και μετατρέπονται σε Ευμενίδες.



Σε ένα τοπίο που θα ενεργοποιήσει τον μύθο μέσα μας



Η δημιουργός της παράστασης σημειώνει: «Με αφορμή τον μύθο των Ευμενίδων, σήμερα, το 2018, δημιουργούμε μία παράσταση στο Αρχαίο Στάδιο της Επιδαύρου, με σκοπό να ηχήσει αυτός ο μύθος σε ένα τοπίο που θα τον ενεργοποιήσει μέσα μας. Ένα πρόσωπο που περιβάλλεται από αυτήν την ιστορία, που ψάχνει να διαχειριστεί τα άγνωστα και ανεξήγητα κομμάτια της και που βιώνει τη σχέση του με τον πρωτογενή φόβο, θα ψάξει τον κατάλληλο ήχο, για να μικρύνει την άλυτη απόστασή μας με τον μύθο.

Στις 6 το πρωί, στο αρχαίο Στάδιο της Επιδαύρου, τη στιγμή που το τοπίο βρίσκεται στην αγνότερη στιγμή του, μπροστά μας, θα αρθρώσει την ιστορία ή, αλλιώς, μια προσευχή και θα μας μεταφέρει μέσα στην κινούμενη σκοτεινή ενέργειά της.


Μία ηθοποιός και ένας μουσικός συμπράττουν στο δύσκολο εγχείρημα της αφήγησης ολόκληρου του έργου, με όλα τα πρόσωπα να ηχούν μέσα από ένα σώμα και ένα όργανο. Ο λόγος, ο ήχος, η ώρα και το τοπίο συμπράττουν σε μία εμπειρία μεταμόρφωσης».



Ταυτότητα παράστασης

Μετάφραση: Δημήτρης Δημητριάδης, σύλληψη - σκηνοθεσία - ερμηνεία: Στεφανία Γουλιώτη, μουσική δραματουργία - εκτέλεση: Δημήτρης Καμαρωτός, καλλιτεχνική συνεργασία: Σύλβια Λιούλιου - Γιώργος Κριθάρας, σκηνικός χώρος: Εύα Μανιδάκη, κοστούμια: Άγγελος Μέντης, τεχνική αλεξάντερ: Βίκυ Παναγιωτάκη, βοηθός σκηνογράφου: Ευγενία Μακρόγλου, φωτογραφίες: Άρης Καμαρωτός, εκτέλεση παραγωγής: Polyplanity Productions / Γιολάντα Μαρκοπούλου & Βίκυ Στρατάκη.




Πληροφορίες


Αρχαίο Στάδιο Επιδαύρου (ακριβώς δίπλα στον χώρο στάθμευσης του θεάτρου): Αρχαιολογικός χώρος Ασκληπιείου Επιδαύρου, Επίδαυρος - Αργολίδα. Διάρκεια παράστασης: 60 λεπτά. Τιμές εισιτηρίων: 10 έως 20 ευρώ. Πώληση εισιτηρίων: κεντρικά εκδοτήρια Φεστιβάλ Αθηνών & Επιδαύρου: Πανεπιστημίου 39 - εντός στοάς Πεσμαζόγλου, καταστήματα: Seven Spots, Reload, Media Markt, βιβλιοπωλεία Ευριπίδης, πολυχώρος Yoleni’s, Viva Kiosk στο Σύνταγμα, Τεχνόπολη Δήμου Αθηναίων, τηλεφωνικά: 210 3272000, ομαδικές κρατήσεις: 210 3222720, κρατήσεις ΑΜΕΑ: 211 7800056 (ώρες λειτουργίας: 9:00 - 17:00), ηλεκτρονικά: greekfestival.gr και viva.gr.

Κυριακή, 1 Ιουλίου 2018

Ιούλιος ο Πανηγυράς ή Γιαλιστής


Kαλό μήνα με υγεία και χαρές!
Ιούλιος ο Πανηγυράς ή Γιαλιστής
Ο Ιούλιος μήνας γνωστός ως Αλωνάρης, γιατί συνδέθηκε με τον αλωνισμό των δημητριακών αλλά και Γυαλιστής, γιατί είναι ο μήνας που βοηθάει με τη ζέστη του στην ωρίμανση των καρπών. «Γυαλίζουν», δηλ. διακρίνονται οι πρώτοι ώριμοι καρποί, καθώς είναι γνωστό ότι :
της Αγιάς Μαρίνας σύκο και τ’ Άη Λιός σταφύλι
και τ’ Άη Παντελεήμονα γύρνα με το κοφίνι.
Μπορεί βεβαίως ο Ιούλιος να είναι και Γιαλιστής (από το γιαλός-θάλασσα), αφού έχει την καλύτερη θάλασσα για μπάνιο, εφ’ όσον, σύμφωνα με την ως τώρα λαϊκή εμπειρία, από την πρώτη Αυγούστου και πέρα οι θάλασσες είναι επικίνδυνες, γιατί αρχίζουν τα μελτέμια και οι δρίμες. Ακόμη είναι ο Πανηγυράς, ο μήνας με τα περισσότερα πανηγύρια σε όλη την Ελλάδα. Αρχίζοντας από τους Αγίους Αποστόλους στο τέλος του Ιουνίου, οι άγιοι Ανάργυροι, η Αγία Κυριακή, η Αγία Μαρίνα, ο Προφήτης Ηλίας, η Αγιά Παρασκευή κι ο Άγιος Παντελεήμων και άλλοι περισσότερο τοπικοί άγιοι (Κήρυκος, Ιουλίτη, Προκόπιος κ.ά.). Σε κάθε ευρύτερη περιοχή η διαδοχή των πανηγυριών δημιουργεί την εντύπωση ότι ο Ιούλιος είναι ένα αδιάκοπο πανηγύρι. Ιδιαίτερα στον στεριανό χώρο η Αγία Παρασκευή είναι το πιο συνηθισμένο πανηγύρι. Στα νησιά, όπου το καλοκαίρι είναι πιο μακρύ, τα πανηγύρια διαρκούν ως το Σεπτέμβριο.
Γιορτές και πανηγύρια
Η λαϊκή πίστη εκδηλώνεται ομαδικά με την τέλεση εθιμικά θρησκευτικών τελετών και πανηγυριών κατά την ημέρα της εορτής ενός αγίου με τη συμμετοχή των μελών μιας κοινωνίας με κοινές θρησκευτικές αντιλήψεις. Η τελετή μπορεί να περιλαμβάνει λειτουργία στο ναό, περιφορά εικόνων γύρω από τον ναό ή από το χωριό, ύψωμα δένδρων στα όρια του οικισμού [ένθεση τεμαχίου αντιδώρου από τον ιερέα στον κορμό επιλεγμένων δένδρων στα όρια του οικισμού προκειμένου να τον προστατεύσουν από τις ασθένειες και τις επιδράσεις παντός κακού]. Συνήθειες και εκδηλώσεις, που εξακολουθούν να συμβαίνουν και σήμερα, όπως η αρχέγονη θυσία ταύρου (Μυτιλήνη) με κοινή εστίαση (κουρμπάνι), δρώμενα με σκοπό τη γονιμότητα και ευφορία, τελετουργικοί χοροί, προσφορές των πρώτων καρπών (απαρχές). Τα πανηγύρια (πανηγύρεις) και στην αρχαία Ελλάδα ήταν άρρηκτα συνδεμένα με τα ιερά των θεών προς τιμήν των οποίων διεξάγονταν και αθλητικοί αγώνες (Ολύμπια, Ίσθμια, Νέμεα κ.ά.) και είναι από τα εθιμικά εκείνα στοιχεία, που έχουν διατηρηθεί περισσότερο. Έχουν, βεβαίως χάσει τη μαγικοθρησκευτική τους σημασία αλλά εξακολουθούν να αποτελούν αφορμή για κοινωνική επικοινωνία των μελών μιας κοινωνίας που έχει χάσει κάθε τέτοια δυνατότητα .
Μεγάλα πανηγύρια στον ελληνικό χώρο, όπως εκείνα της Παναγίας και της Αγίας Παρασκευής κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού αποτελούν ευκαιρίες για κοινωνική συνανα-στροφή, διασκέδαση και επιστροφή των αστών στην ιδιαίτερή τους πατρίδα. Ορισμένα αποτελούν προσκυνήματα πανελλήνιας εμβέλειας, όπως εκείνα της Παναγίας στην Τήνο, της Καταπολιανής στην Πάρο, της Χοζοβιώτισσας στην Αμοργό, της Παναγίας Σουμελά, του αγίου Ραφαήλ στη Μυτιλήνη, του Αγίου Σπυρίδωνα στην Κέρκυρα, του Αγ. Γεράσιμου στην Κεφαλονιά, της Μυρτιδιώτισσας στα Κύθηρα κ.ά.
Με τον όρο δρώμενα (<δρω, δράση, δράμα) χαρακτηρίζονται τελετές με θρησκευτικό και μαγικό περιεχόμενο, που συνδέονται με συγκεκριμένη εποχή του κύκλου του χρόνου και του θρησκευτικού κύκλου. Υπάρχουν δρώμενα στην καρδιά του χειμώνα (Δωδεκαήμερο), δρώμενα της άνοιξης (Αποκριάς, Πασχαλινά, Μαγιάτικα), δρώμενα του φθινοπώρου (Λειδινός κ.ά.). Αποτελούν εκδηλώσεις των αγροτικών και ποιμενικών πληθυσμών και αποβλέπουν κατά κύριο λόγο στον εξευμενισμό των απροσδιορίστων φυσικών και υπερφυσικών δυνάμεων που επηρεάζουν τη βλάστηση και την καρποφορία της γης. Για το λόγο αυτό διατρέχουν όλες τις ανάλογες κοινωνίες και δεν επηρεάζονται από τις θρησκευτικές αντιλήψεις των συστηματικών Θρησκειών. Η αρχή τους χάνεται στο χρόνο και οι πανανθρώπινοι συμβολισμοί τους έχουν ενσωματωθεί στις θρησκευτικές τελετές πολλών λαών. Βεβαίως οι τελετές αυτές, με γονιμικό και ευετηρικό (ευ+ έτος =καλός χρόνος, καλοχρονιά) χαρακτήρα, με την πάροδο του χρόνου και την προαγωγή της ορθολογικής σκέψης και στην λαϊκή κοσμοθεωρία, έχουν χάσει το συμβολισμό τους και αποτελούν πλέον αφορμές για συλλογική διασκέδαση και ευωχία.

Τρίτη, 12 Ιουνίου 2018

Μόνιμη στέγη βρήκε το αρχείο του Νίκου Γκάτσου (1911-1992) στη Βιβλιοθήκη του Χάρβαρντ, στο Κέιμπριτζ της Μασαχουσέτης

    βιβλία......    
Μόνιμη στέγη βρήκε το αρχείο του Νίκου Γκάτσου
Ο Νίκος Γκάτσος, με το χαρακτηριστικό του βλέμμα.

γράφει ο Δημήτρης Αθηνάκης *   

Μόνιμη στέγη βρήκε το αρχείο του σπουδαίου ποιητή και στιχουργού Νίκου Γκάτσου – μία στέγη με πόρτες ανοικτές. Η Βιβλιοθήκη του Χάρβαρντ, στο Κέιμπριτζ της Μασαχουσέτης, διαθέτει πλέον έναν σπουδαίο θησαυρό, όπως εξάλλου ανακοίνωσε το περίφημο ίδρυμα στην ιστοσελίδα του. Αποτελεί μία ιδιαίτερης σημασίας προσθήκη στη συλλογή της Βιβλιοθήκης, αφού θα ρίξει περισσότερο φως στη νεοελληνική λογοτεχνία αλλά και στην εξέλιξη του ευρύτερου ελληνικού πολιτισμού του 20ού αιώνα, διατιθέμενη παράλληλα για έρευνα σε φοιτητές και επιστήμονες απ’ όλο τον κόσμο.


Στη Βιβλιοθήκη του Χάρβαντ, όπως ανακοινώθηκε χθες, Δευτέρα, αργά το βράδυ ώρα Ελλάδος, περιέρχονται, μεταξύ χειρογράφων, δακτυλόγραφων, σημειωματαρίων, αλληλογραφίας, βιβλίων, φωτογραφιών και ηχογραφήσεων:

• Δεκαοκτώ επιστολές από τον Οδυσσέα Ελύτη (που κυμαίνονται από τρεις έως 25 σελίδες),
• Καρτ-ποστάλ 50 ετών από την καλή του φίλη και δημοφιλή διεθνώς ερμηνεύτρια Νάνα Μούσχουρη,
• Αλμπουμ με υπογραφές των συνθετών,
• Κασέτες με τίτλο «Τραγούδια εν εξελίξει»,
• Το σενάριο του «America» της Ελία Καζάν (με σχολιασμούς του Καζάν) και
• Σχολιασμένα δακτυλόγραφα των Γιώργου Σεφέρη, Archibald MacLeish, Desmond O’Grady και Charles Haldeman.

Ο Παναγιώτης Ροϊλός, καθηγητής στην έδρα «Γιώργος Σεφέρης» Νεοελληνικών Σπουδών και καθηγητής Συγκριτικής Λογοτεχνίας στο Χάρβαρντ, ανήκε σε εκείνους που υποστήριξαν την απόκτηση του αρχείου του ποιητή: «Ο Νίκος Γκάτσος ήταν μία από τις σημαντικότερες μορφές της ευρωπαϊκής αβάν-γκαρντ. Το μακροσκελές ποίημά του “Αμοργός”, που δημοσιεύθηκε το 1943, όταν η Ελλάδα βρισκόταν υπό την κατοχή των Γερμανών και των συμμάχων τους, χαρακτηρίστηκε αυθωρεί από κριτικούς και ποιητές εμβληματικό έργο του ελληνικού υπερρεαλισμού.

Πρώτη γραφή της «Αμοργού»

Το αρχείο του Γκάτσου είναι ένα σημαντικό απόκτημα για τα αρχεία του Χάρβαρντ σχετικά με τον ευρωπαϊκό μοντερνισμό, αλλά είναι επίσης σημαίνουσα προσθήκη για τη μοναδική συλλογή ελληνικής λογοτεχνίας και πολιτισμού του πανεπιστημίου. Δεν χωρεί σε λόγια η δυνάμει εκπαιδευτική και ερευνητική αξία του αρχείου για διάφορα επιστημονικά πεδία, συμπεριλαμβανομένης της ελληνικής και εν γένει ευρωπαϊκής πολιτισμικής Ιστορίας, της συγκριτικής λογοτεχνίας, της ελληνικής λογοτεχνίας και των σπουδών μετάφρασης».

Ο Νίκος Γκάτσος (1911-1992), ο ποιητής που συνδύαζε μοναδικά τον υπερρεαλισμό, τον συμβολισμό και το λαϊκό τραγούδι, ως ένας εκ των δημιουργών που επηρέασαν όσο λίγοι τη μεταπολεμική γενιά και όλες τις επόμενες, ο ανατόμος της απώλειας αλλά και της ελπίδας, ανοίγεται, πλέον, στο διεθνές ειδικό και ευρύτερο κοινό. Η αίσθηση της σκέψης, της γλώσσας (για την οποία ο Γιώργος Σεφέρης, μάλιστα, έλεγε ότι είναι η μοναδική που ζηλεύει), της ματιάς του, που διαπερνούσε τον –ελληνικό και ευρωπαϊκό– 20ό αιώνα, τα ποιήματα, τα τραγούδια (με Χατζιδάκι, Θεοδωράκη και Ξαρχάκο, μεταξύ πολλών άλλων) και οι μεταφράσεις του (δύσκολο να ξεπεράσεις τον Λόρκα ή τον Στρίντμπεργκ του) υπήρξαν μία διαδρομή προς την κατανόηση της ελληνικότητας και του Ελληνα εντός ευρωπαϊκού περιβάλλοντος.


Γκάτσος, Χατζιδάκις, Θεοδωράκης. (Αρχείο Αγαθής Δημητρούκα)

Ενα ανεκτίμητο κομμάτι όλων αυτών θα έχει πλέον στη διάθεσή του το διεθνές κοινό, έπειτα από την επίμονη προσπάθεια των Rhea Lesage (υπεύθυνης του τμήματος Ελληνικών Σπουδών της Βιβλιοθήκης) και Leslie Morris (επιμελήτριας στην έδρα «Γκορ Βιντάλ» Σύγχρονων Βιβλίων και Χειρογράφων της Βιβλιοθήκης Houghton, που επιφορτίζονται με τη διαφύλαξη του αρχείου για τις επόμενες γενεές.


Υπενθυμίζεται ότι, προ μηνών, κυκλοφόρησε η οριστική έκδοση των τραγουδιών του Νίκου Γκάτσου, από την κληρονόμο και επιμελήτρια του έργου του Αγαθή Δημητρούκα, η οποία, σε συνέντευξή της στην «Κ», είχε αφηγηθεί: «[Ο 20ός αιώνας] Ηταν ένας οδυνηρός αιώνας. Ο αιώνας των αντιθέσεων και των αντιφάσεων, του φωτός και του σκότους. Αυτόν τον αιώνα έζησε ο Νίκος. Φοβόταν και έπαιρνε θάρρος ταυτόχρονα. Εβρισκε το φως στην τέχνη του, του έδινε τη σοφία, την καρτερικότητα αλλά και την απαισιοδοξία. Σαν όλους τους ποιητές, βίωνε έναν οδυνηρό 20ό αιώνα, με τα σκοτάδια του: πολέμους, ορφάνια, φόβο για το μέλλον. Θυμηθείτε την “Ελλαδογραφία”: Χτυπάτε της οργής προφήτες/ καμπάνα στην Καισαριανή/ να ’ρθούν απόψε οι Διστομίτες/ να ’ρθούν κι οι Καλαβρυτινοί/ με σπαραγμό κι απελπισία/ για τη χαμένη τους θυσία».



Από την παρουσίαση της «Επιστροφής» (1970), απόντος του Χατζιδάκι, ο οποίος έλειπε σε ταξίδι στην Αμερική. Από αριστερά: Δήμος Μούτσης, Γρηγόρης Μπιθικώτσης, Τάκης Β. Λαμπρόπουλος, Νίκος Γκάτσος, Δήμητρα Γαλάνη. (Αρχείο Αγαθής Δημητρούκα)

~~~~~~~~~~~~~
    ΣΧΟΛΙΑ:   

Πάνος Αϊβαλής Το θεωρώ θλιβερό ότι αφήσαμε έναν πραγματικό θησαυρό όπως αυτό το Αρχείο Νίκου Γκάτσου που είναι ένα κομμάτι της ιστορίας αυτού του τόπου και το αφήσαμε να δραπετεύσει σε άλλη γη και άλλα μέρη.... αυτή είναι η πραγματική μας ένδεια....
~~~~~~~~~~~~~
Πάνος Αϊβαλής ....θα το χαρακτήριζα λεηλασία και αρπαγή.... παλαιότερα άρπαζαν αρχαία και ό,τι άλλο έβρισκαν ως σύγχρονοι πειρατές.... σήμερα μας αρπάζουν ολόκληρα κομμάτια από την ιστορία μας, όπως αυτό, το "Αρχείο του ποιητή Νίκου Γκάτσου" που έφυγε με κάθε "επισημότητα" πέραν του Ατλαντικού..." και μεταξύ άλλων να μας χαροποιεί το γεγονός ότι βρήκε μόνιμη στέγη!!......... και για την ιστορία, ο Νίκος Γκάτσος το έφερε βαρέως που όταν ήταν δέκα χρονών έχασε τον πατέρα του όταν έφυγε μετανάστης στην Αμερική και λίγο πριν φτάσει στη Νέα Υόρκη αρρώστησε και πέθανε πάνω στο πλοίο με αποτέλεσμα ο καπετάνιος να τον ρίξει στη θάλασσα. Αυτό το γεγονός είχε σημαδέψει τον ποιητή μας για την υπόλοιπη ζωή του ως μια μόνιμη θλίψη για την απώλεια του αγαπημένου του πατέρα....
~~~~~~~~~~~~~

_____________
* από την εφημερίδα "Η Καθημερινή" 12.06.2018

Τετάρτη, 6 Ιουνίου 2018

[ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΤΑΓΚΟΠΟΥΛΟΣ (1860-1926) - Από την Αρκαδία που γεννήθηκε στην Ύδρα

Dionisis Vitsos
ΑΘΗΝΑ


άποτε, που οι φιλολογικοί καυγάδες μας με τον Ξενό­πουλο είχανε φτάσει στο οξύτερο σημείο, με ρώτησε ο Χορν:
«Ας υποθέσουμε πως παίζεται απόψε σ’ ένα θέατρο για πρώτη φορά το έργο του τάδε φίλου σου συγραφέα και σ’ ένα άλλο θέατρο ένα έργο του Ξενόπουλου και σε υποχρεώνουνε να πας σ’ ένα από τα δυο. Σε ποιο θέατρο θα πας;»
«Φυσικά σε κείνο που θα παιχτεί το έργο του Ξενόπουλου».
«Μα εσύ θα του το βρίσεις την άλλη μέρα στο «Νουμά»!
«Τι σημαίνει!... αυτά είναι τα οικογενειακά μας!...»"
~~~
"Κι έτσι για να ’ρθουμε σε γεγονότα, κάποτε που παιζότανε στο θέατρο «Κυβέλης» ένα μονόπραχτο δράμα μου "Το μαύρο χέρι", όταν τέλειωσε η παράσταση, ήρθε στα παρασκήνια και μου είπε, μπροστά στο Θεοδωρίδη, Καλομοίρη και άλλους, σφίγγοντας μου το χέρι:
«Λυπάμαι, αλιτήριε, που κάνεις όμορφα έργα και δεν μπορώ να σε βρίσω, όπως το λαχταρώ...»
«Όπως κι εγώ λυπάμαι, Γρηγόρη, που κάνεις άσκημα έργα και δεν μπορώ να σε παινέσω, όπως το ’θελα...»
Στο διάλογο αυτό, βρίσκεται όλο το μυστικό της πολύχρονης φιλολογικής γκρίνιας που ξετυλίχτηκε τελευταία σε φιλία φιλολογική".
ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΤΑΓΚΟΠΟΥΛΟΣ:
 "ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΑ ΠΟΡΤΡΑΙΤΑ"
~~~

[ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΤΑΓΚΟΠΟΥΛΟΣ (1860-1926). Διδάκτωρ της Ιατρικής, που την εγκατέλειψε για να γίνει λογοτέχνης, δημοσιογράφος, κριτικός και θεατρικός συγγραφέας. Κυρίως όμως εκδότης του ΝΟΥΜΑ, περιοδικού που στήριξε τη Δημοτική γλώσσα. 
Από την Αρκαδία που γεννήθηκε στην Ύδρα.
Επιθυμούσε πολύ να είναι ο κορυφαίος θεατρικός συγγραφέας, δεν τα κατάφερνε όμως λόγω της παρουσίας του κατά πολύ καλύτερού του Γρηγόριου Ξενόπουλου, τον οποίο "έθαβε" στις θεατρικές κριτικές του.
Τιμήθηκε με το Αριστείο Γραμμάτων και Τεχνών].

Τετάρτη, 23 Μαΐου 2018

ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΡΙΖΟΣ ΡΑΓΚΑΒΗΣ (1809-1892), «Ο ΣΥΜΒΟΛΑΙΟΓΡΑΦΟΣ»



Dionisis Vitsos


«[...] Η δε γλώσσα αυτού την οποία δυστυχώς η των πλειόνων Ιονίων τότε, νόθον εξάμβλωμα ελληνικής και ιταλικής. Και τούτο λέγομεν ουχί ειρωνευόμενοι, αλλά συλλυπούμενοι τους αδελφούς ημών νησιώτας, ότι επί της ενετικής δυναστείας εκινδύνευσαν να περικοπώσι το ευγενέστατον τούτο των εθνικών γνωρισμάτων και απομάθωσι την φωνήν του Ομήρου, οι παίδες του Οδυσσέως.»
ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΡΙΖΟΣ ΡΑΓΚΑΒΗΣ (1809-1892), 
«Ο ΣΥΜΒΟΛΑΙΟΓΡΑΦΟΣ»

~~~~~~~

[ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΡΙΖΟΣ ΡΑΓΚΑΒΗΣ: Φαναριώτης λόγιος, ρομαντικός ποιητής της Α' Αθηναϊκής Σχολής, πεζογράφος, καθηγητής Αρχαιολογίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και διπλωμάτης.
Ασχολήθηκε ιδιαίτερα με τη συγκρότηση οργανισμού για τη Μέση και την Ανώτερη Εκπαίδευση.Εκ των συνιδρυτών της Αρχαιολογικής Εταιρείας.
Συμμετείχε στη σύνταξη του εσωτερικού κανονισμού του νεοσυσταθέντος Πανεπιστημίου Αθηνών. Σύμβουλος στο Υπουργείο των Εξωτερικών και προσωρινός επόπτης του «Πολυτεχνικού Σχολείου».
Θεωρούσε ως τον μεγαλοφυέστερο πολιτικό άντρα της εποχής, τον Ιωάννη Κωλέττη και 1844, που ο Κωλέττης έγινε και πάλι Πρωθυπουργός διορίστηκε τακτικός καθηγητής της Αρχαιολογίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, όπου παρέμεινε ως το 1867. Ο ίδιος ο βασιλιάς τον διόρισε το καλοκαίρι του 1866, Πρύτανη του Πανεπιστημίου Αθηνών.
Για την επτανησιακή σχολή γράφει ότι υπάρχουν βέβαια ποιητές με ταλέντο, αλλά δεν αποδέχεται τη δημοτική γλώσσα που χρησιμοποιούσαν. Καταλήγει σε έπαινο της Α΄Αθηναϊκής Σχολής και ιδιαιτέρως των δύο εξαδέρφων του, Αλέξανδρου και Παναγιώτη Σούτσου στους οποίους αφιερώνει περισσότερες σελίδες απ’ ό,τι στον Κάλβο και τον Σολωμό! ]

Τετάρτη, 16 Μαΐου 2018

Τον Απρίλιο συμπληρώθηκαν δυο χρόνια απουσίας του Σάββα Παύλου μελετητή και συγγραφέα (1951-2016)

  + ΜΝΗΜΗ ΣΑΒΒΑ ΠΑΥΛΟΥ  


Όπου και να ταξιδέψω η Ελλάδα με πληγώνει....  Γ. Σεφέρης

"Γραμμή Λευκωσία - Αθήνα"
Αν και πέρασαν δυο χρόνια που έφυγε για την "χώρα των Ποιητών" ο Σάββας Παύλου, μόλις χθες το έμαθα τυχαία διαβάζοντας το περιοδικό "νέα Ευθύνη"τεύχος 38-39, Ιούλιος-Δεκέμβριος 2017 σελ. 222, στην συνέντευξη του ποιητή και βιβλιογράφου Δημήτρη Δασκαλόπουλου στον Δ. Κοσμόπουλο. 
Διαβάζω στην ερώτηση προς τον ποιητή:
Δ. Κοσμ.: Κατά τον μακαριστό κοινό μας φίλο, πεζογράφο, φιλόλογο και κριτικό
Σάββα Παύλου, είστε "ο πιό σημαντικός βιβλιογράφος της λογοτεχνίας μας "......
Δ. Δασκ.: Ο Σάββας υπήρξε πάντα γενναιόδωρος απέναντι στους φίλους ......


Στο "υπήρξε" συνειδητοποίησα ότι ο Σάββας, την "κοπάνησε".... για άλλους κόσμους και πλανήτες .... εκεί θα συναντήσει τον Γιώργο Σεφέρη για να συνεχίσει την σπουδαία μελέτη του για τον ποιητή που αγαπήσαμε.... εκεί θα συναντήσει και τον Γιώργο Μπουκουβάλα δημοσιογράφο που στάθηκε η αφορμή να γνωριστούμε, όταν μου ζήτησε το 2011 να του δώσω στοιχεία για τον Γιώργο που είχε πάρει το 1954 συνέντευξη από τον Πρέσβη Γιώργο Σεφέρη που υπηρετούσε στη Βηρυτό. Έτσι αρκετά τακτικά τα λέγαμε από το τηλέφωνο, ήξερε ότι αγαπούσα την Κύπρο και τους αδελφούς μας Κυπρίους, και μάθαινα νέα για την νήσο. 
Μου έστειλε και έχω μπροστά μου τώρα, τα βιβλία του "Γραμμή Λευκωσία - Αθήνα", σελ. 312, Αθήνα 2007 και την διδακτορική του διατριβή "Σεφέρης και Κύπρος" σελ. 535, Β' έκδοση Λευκωσία 2005. Παράλληλα μου έστελνε κατά καιρούς και τα "Μικροφιλολογικά" που εξέδιδε με μελέτες του πάνω σε λογοτεχνικά θέματα.
 Αντίο φίλε Σάββα, έστω και καθυστερημένα....
Πάνος Αϊβαλής

~~~~~~~~~

Έφυγε 05.04.2016 από τη ζωή ο συγγραφέας Σάββας Παύλου


Απεβίωσε σήμερα 5 Απριλίου 2016 σε ηλικία 65 ετών ο εκπαιδευτικός, μελετητής και συγγραφέας Σάββας Παύλου, ύστερα από σκληρή μάχη με τον καρκίνο.

Γεννήθηκε το 1951 στη Λευκωσία. Σπούδασε φιλολογία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και ήταν διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Κύπρου (τίτλος της διατριβής του: "Σεφέρης και Κύπρος").
Εργαζόταν ως φιλόλογος στη Μέση Εκπαίδευση της Κύπρου.
Τον Σεπτέμβριο του 2000 ορίστηκε επιθεωρητής φιλολογικών μαθημάτων και τον Σεπτέμβριο του 2004 πρώτος λειτουργός εκπαίδευσης, ενώ θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους μελετητές του έργου του Γιώργου Σεφέρη.
Εκτός από την διατριβή του, η οποία εκδόθηκε το 2005 και μεταξύ πολλών άλλων, ο Σάββας Παύλου υπήρξε επιστημονικός συνεργάτης στα ντοκιμαντέρ του Ανδρέα Πάντζη για τον Σεφέρη με τίτλο «Φωτογραφική μηχανή σωστά κανονισμένη» (2004) και «Ο Σεφέρης στη χώρα της έκλειψης» (2007).
Ήταν συνεκδότης του περιοδικού "Μικροφιλολογικά". Κείμενά του έχουν δημοσιευθεί σε περιοδικά και εφημερίδες της Ελλάδας ('Νέα Εστία", "Αντί", "Άρδην", "Καθημερινή" κ.ά.) και της Κύπρου ("Ακτή", "Σημερινή", "Πολίτης", "Τα Νέα" κ.ά.).
Διατηρούσε το blog  savvaspavlou.wordpress.com
Συνέγραψε τα βιβλία:
Φώναξε τα παιδιά (2015), Γραμμή Τόκυο-Μυκήνες (2014), Τα ομηρογηθή (2012), Αύριο κλάδεμα... (2009), Γραμμή Λευκωσία - Αθήνα, Κουκκίδα (2007), Η πρώτη κίνηση (2004), Το επί πλέον (1999).
Παράλληλα, επιμελήθηκε πλήθος εκδόσεων, ενώ συμμετείχε στα συλλογικά έργα Πρακτικά Α΄ Πανελληνίου Συνεδρίου για τον Γιάννη Σκαρίμπα (εισήγηση- 2007), Παράδοση και εκσυγχρονισμός στην Ελλάδα του 21ου αιώνα (2006), Για τον Βαλτινό (2003). 
Η ανακοίνωση του Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού: 
Το Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού, σε ανακοίνωση του, εκφράζει βαθύτατη θλίψη για τον αδόκητο θάνατο του εκπαιδευτικού, ποιητή, ερευνητή και δοκιμιογράφου Σάββα Παύλου.
Οπως αναφέρεται, ο Σάββας Παύλου υπήρξε μια από τις πιο σημαντικές φωνές στα πνευματικά δρώμενα του τόπου. Ακούραστος πνευματικός εργάτης, με την προσφορά του στη λογοτεχνία και τη δημοσιογραφία, συνέβαλε αποφασιστικά στην αναβάθμιση του πνευματικού τοπίου της Κύπρου, προάγοντας την κυπρολογική έρευνα.
Υπηρέτησε σε διάφορες βαθμίδες της Εκπαίδευσης, εργαζόμενος ως φιλόλογος, επιθεωρητής και στη συνέχεια Α΄ Λειτουργός Εκπαίδευσης. Εκπόνησε τη διδακτορική του διατριβή στο Πανεπιστήμιο Κύπρου με θέμα: Σεφέρης και Κύπρος.
Έχει γράψει πλήθος έργων, μεταξύ των οποίων: Το επί πλέον (Εκδόσεις Ύψιλον, 1999), Σεφέρης και Κύπρος (έκδοση των Πολιτιστικών Υπηρεσιών του Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού, 2000), Η πρώτη κίνηση (Βιβλιοπωλείον της Εστίας, 2004), Γραμμή Λευκωσία-Αθήνα (Εκδόσεις Κουκκίδα, 2007), Αύριο κλάδεμα… (Εκδόσεις Κουκκίδα, 2009), Τα ομηρογηθή (Εκδόσεις Κουκκίδα, 2012), Εκεί, στις ομπρέλες…:Αλεξίβροχα και αλεξίκακα κείμενα για την Κύπρο (Κρατικό Βραβείο Λογοτεχνίας 2012, κατηγορία δοκίμιο/μελέτη), Γραμμή Τόκυο-Μυκήνες (Εκδόσεις Κουκκίδα, 2014) Φώναξε τα παιδιά (Εκδόσεις Κουκκίδα, 2015).
Ο Σάββας Παύλου αποτελούσε πρότυπο πνευματικού ανθρώπου, του οποίου οι ιδέες και οι πράξεις βρίσκονταν σε πλήρη αρμονία. Η απώλειά του αφήνει ένα δυσαναπλήρωτο κενό στον τομέα των νεοελληνικών γραμμάτων της Κύπρου.
Στην κηδεία του, η οποία θα γίνει αύριο Τετάρτη στις 3.30 μμ από τον Ιερό Ναό της Παναγίας (Μικρή) στην Κοκκινοτριμιθιά, αντιπροσωπία του Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού θα παραστεί και θα καταθέσει στεφάνι εκ μέρους του Υπουργού Παιδείας και Πολιτισμού Κώστα Καδή.


___________

Ειδήσεις